و اگر اين كلمهء موجودات را به انسان تشبيه مىكنى ، دل اين انسان موجودات هم ، آدمى دانا است ، پس آدمى دانا دل موجودات باشد . بعضى گفته‌اند كه انسان كامل هم كتاب اللّه هم كلام اللّه است ؛ زيرا كه انسان كامل مجموع هر دو عالم است و بعضى گفته‌اند كه انسان كامل كتاب اللّه است و سخن انسان كامل ، كلام اللّه است . شما خود انصاف دهيد كه براى رسيدن به نقطهء با عظمت كمال ، آيا راهى به جز پاكى از آلودگىها و آراسته شدن به حسنات وجود دارد ؟ به قول پير روشن ضمير ، مرحوم الهى قمشه‌اى : زدو بينى چو بگذشتى به چشم دل خدا بينى * در آن وجه اللّه باقى فنا عين بقا بينى برون آى از حجاب تن قدم در كشور جان زن * كه هر جا بنگرى سرى زاسرار خدا بينى ز اوهام طبيعت دور شو تا دل صفا يابد * صفاى دل طلب تا حسن يار دلربا بينى [ إِنَّما وَلِيُّكُمُ اللَّهُ وَ رَسُولُهُ وَ الَّذِينَ آمَنُوا الَّذِينَ يُقِيمُونَ الصَّلاةَ وَ يُؤْتُونَ الزَّكاةَ وَ هُمْ راكِعُونَ ] « 1 » . سرپرست و دوست شما فقط خدا و رسول اوست و مؤمنانى [ مانند على بن ابىطالب‌اند ] كه همواره نماز را برپا مىدارند و در حالى كه در ركوعند [ به تهيدستان ] زكات مىدهند . به نظر مفسرين عامه و خاصه ، اين آيه در شأن اميرمؤمنان ، قلب عارفان ،

--> ( 1 ) - مائده ( 5 ) : 55 .